24-02-04

TIC 85: Vliegende sigaren, Zeppelins & Blimps

Vliegende sigaren,

Zeppelins & Blimps…

 

Maria De Waele

MIAT & Hogeschool Gent

 

Zeppelins in het MIAT …

 

Van 23 april 2004 tot 20 februari 2005 vindt in het MIAT een tentoonstelling plaats, gewijd aan luchtschepen en zeppelins.

Dit deel van TIC probeert hier een aanvulling bij te leveren.

 

Van bij hun eerste verschijning in het luchtruim in 1900 hebben deze luchtreuzen veel mensen gefascineerd. Het is voor ons, levend in de 21ste eeuw, bijzonder moeilijk om te begrijpen welke overweldigende indruk zeppelins maakten op het grote publiek. Vliegen is vandaag een alledaagse bezigheid geworden.

Een eeuw geleden, tijdens de pioniersjaren van de luchtvaart, was vliegen nieuw en spectaculair.

Op 17 december 2003 was het een eeuw geleden dat de legendarische broers Wilbur en Orville Wright de eerste korte vluchten maakten in een motorvliegtuigje, de Flyer 1.

De zeppelin ging zelfs het vliegtuig vooraf, want op 2 juli 1900 steeg LZ 1 op.

De hoogdagen van de zeppelin vielen in de jaren 1920. Het zag er toen zelfs even naar uit dat zeppelins een aanzienlijk deel van het passagiersvervoer op lange afstand voor hun rekening zouden nemen. Na enkele spectaculaire ongevallen, waarbij heel wat slachtoffers vielen, daalde het enthousiasme voor de zeppelins aanzienlijk. Het spectaculaire ongeval met de Hindenburg op 6 mei 1937 in het Amerikaanse Lakehurst betekende het einde van de passagiersvluchten met zeppelins.

Alhoewel ook Groot-Brittannië, Italië en de Verenigde Staten met wisselend succes luchtschepen bouwden en zelfs de voormalige USSR plannen in die richting had, was de zeppelin voornamelijk een Duitse aangelegenheid.

Anderzijds is de zeppelin nooit een ‘neutraal’ luchtschip geweest.

Het verhaal van de zeppelin is onvermijdelijk een politiek verhaal, een verhaal over oorlog, over propaganda en over nationaal prestige. Het luchtschip werd en wordt geassocieerd met de bewogen Duitse geschiedenis in de eerste helft van de 20ste eeuw. Deze geschiedenis begint in het zelfbewuste Wilhelmische Duitsland van voor de Eerste Wereldoorlog en eindigt aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog in Nazi-Duitsland. Sommige idyllische afbeeldingen en postkaarten, die deze bijdrage illustreren, zijn tegelijk revelerend en misleidend. Zij bevestigen het belang van de zeppelin als propagandaluchtschip voor Duitsland, maar verhullen de politieke en militaire betekenis van het tuig.

 

… en in Sint-Amandsberg

België maakte al van in het begin van de Eerste Wereldoorlog kennis met de zeppelin.

De bombardementen van Luik en Antwerpen confronteerden de burgerbevolking voor het eerst met de verschrikkingen van een ‘moderne’ oorlogsvoering.

In de nacht van 6 op 7 juni 1915 werden de Gentenaars, en de inwoners van de toenmalige randgemeente Sint-Amandsberg in het bijzonder, van dichtbij geconfronteerd met het luchtschip. De Britse piloot Reginald Warneford slaagde er immers in om een Duitse luchtreus fataal te treffen. Het schip stortte brandend neer in het centrum van Sint-Amandsberg. Alhoewel het neerhalen van de zeppelin een fait divers was in de bredere context van de oorlog, maakte dit incident een grote indruk op de inwoners van Sint-Amandsberg en van Gent.

TIC, Tijdschrift voor Industriële Cultuur, deel 85

nummer 1 -  2004, 24 en 8 bladzijden kleurenbijlage, in kleurenmap.

Rijk geïllustreerd!

 

Meer weten? Surfen naar http://users.skynet.be/VIATvzw/ !!!









10:58 Gepost door VIATvzw | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |