20-06-05

TIC 90 nummer 1 2005

TIC 90 nummer 2 2005

Van ambachtelijk bier en internationaal textiel tot industrieel brood in de Gentse Waaistraat


INHOUD:
Voorgeschiedenis (13de -14de eeuw)
De ene brouwerij naast de andere (eind 14de- begin 18de eeuw)
Via de Waaistraat naar Cadiz of … Kaprijke (eind 16de - eind 18de eeuw).
Industriële suiker, textiel, brood en broodoorlog (eind 18de - begin 20ste eeuw).
Met de bouwhistoriek van de huizen in het afzonderlijke katern.
En een bijlage  met reconstructie Waaistraat anno 1732 en 1892 aan de hand van 18de- en 19de-eeuwse gevelplannen!

De Gentse Waaistraat is een kort straatje dat de alom bekende Vrijdagmarkt verbindt met het Edward Anseeleplein. In deze bijdrage wordt aan de hand van onderzoek naar lokalisatie van huizen, bezittingen en handelsactiviteiten van de bewoners een beeld opgehangen van een over vijf eeuwen heen verrassend sterk evoluerende bedrijvigheid. Het onderzoek concentreerde zich op de westelijke straatzijde, tussen de Leie en de straat, waar de diepe percelen en de toegang tot het rivierwater, al vroeg bepalend werden voor handel en wandel van de bewoners.

In het begin van de 15de eeuw waren daar de ene brouwerij naast de andere gevestigd. In de jaren 1600 en 1700 domineerde de grootschalige textielhandel. Vooral de uitvoer van lijnwaad naar Spanje scheerde hoge toppen. Aan het einde van de 18de eeuw en in de eerste helft van de 19de werd het beeld meer gevarieerd: de wijnhandel werd belangrijk, potten, pijpen en bois d’acajoue meubelen werden geproduceerd, granen, lijnzaadkoeken, lood, tin, tabak werden verkocht aan stedelingen en marktbezoekers.

In 1768 begon men er met de raffinage van rietsuiker. Deze eerste industriële activiteit werd rond 1830 grootschalig aangepakt in een kolossaal nieuw bedrijfsgebouw. Bijna even imposante bebouwing kwam er in de tweede helft van de 19de eeuw voor een katoenspinnerij en een lijnwaadweverij. Daartussen vestigde zich een private industriële broodbakkerij. Deze werd tegen het einde van de eeuw overgenomen door de merkwaardige "neutrale" coöperatieve Volksbelang. Deze industriële broodbakkerij en distributieonderneming, de bakkerij van de bazen, werd opgericht door een katholieke journalist met het geld van een liberale havenmagnaat om het succes van de socialistische coöperatieve Vooruit te counteren. De Waaistraat werd de draaischijf van een felle ‘broodoorlog’. Dit was een van de hoogtepunten van de arbeidersstrijd, die te Gent zeer sterk beïnvloed werd door de coöperatieve beweging.

Het Volksbelang palmde bijna de volledige site in en werd beeldbepalend. Het altijd al relatief grootschalige karakter van de bebouwing werd nog meer uitgesproken en stond in sterk contrast met de andere straatzijde waar de kleine oude bebouwing opvallend goed bewaard bleef. Na W.O. II verloederde de buurt. Vanaf 1990 verrees er moderne kantoor- en hotelarchitectuur. Als getuigen van het verleden bleven gelukkig een wellicht 13de-eeuwse kelder en zijmuur bewaard, samen met één enkel redelijk intact gebleven overblijfsel van 17de-eeuwse wooncultuur en twee imposante bedrijfsgebouwen uit de 19de eeuw. Ze worden als herkenningsteken genomen voor de drie in dit artikel beschreven perioden die gedomineerd werden door eerst brouwerijen, dan grootscheepse handel en daarna industriële productie.

Auteur Luc Devriese is bij ons niet aan zijn proefstuk toe!
En met succes.
Deze aflevering van TIC belooft daarom weer heel spannend en leerrijk te worden....

 

nummer 2-  2005,  Cahier 34 (twee delen) in kleurenmap en met bijlage.

Rijk geïllustreerd!

 

giftic.gif (10244 bytes)

 

We danken hierbij heel speciaal nog eens onze sponsor, 

NV Geers Offset NV, zonder wiens steun deze fraaie uitgave niet mogelijk was geweest.

 

Nieuwsgierig?

Binnenkort in UW brievenbus!  











09:47 Gepost door VIATvzw | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |